Ik was eigenlijk net een beetje bekomen van het nieuws dat AstraZeneca (heb ik) ‘geen enkele’ bescherming zou bieden tegen omikron (stond vorige week ergens middenin een artikel in de Volkskrant, zomaar op pagina 10 of zo, dus niet met grote letters op de voorpagina, wat ik logischer had gevonden), toen ik nauwelijks prominenter in de krant alweer het nieuws aantrof dat we wellicht op weg zijn naar een volgende epidemie die corona qua dodelijkheid en besmettelijkheid weleens naar de kroon zou kunnen gaan steken. Kennelijk zijn bijna een half miljoen kippen en eenden dit najaar al preventief ‘geruimd’ vanwege de vogelgriep die weer in Nederland heerst en ook vele in het wild levende vogels zijn gestorven aan een dodelijke variant ervan die ook kan overspringen op mensen, waardoor we na corona dus getroffen zouden kunnen worden door een nieuwe rampzalige pandemie. De belangrijkste broedplaatsen van deze steeds gevaarlijker varianten van dit virus in Nederland zijn uiteraard de grootschalige pluimveehouderijen.
Het artikel eindigt met de suggestie dat consumenten zouden kunnen overwegen minder kip en ei te eten om dit gevaar af te wenden, maar als zelfs de gigantische hoeveelheid dierenleed waar de intensieve (pluim)veehouderij zich schuldig aan maakt niet voldoet om ieder weldenkend mens te doen overstappen op vegetarisme of veganisme of tenminste substantieel zijn/haar vleesgebruik te minderen (het heeft bij mijzelf ook heel lang geduurd voordat dit besef indaalde), zal het antwoord op deze dreiging nu toch echt van de politiek moeten komen. Want over het zelfreinigend vermogen van de agrarische sector zelf kunnen we ons helaas weinig illusies maken. De stikstofcrisis heeft al laten zien dat iedere poging tot een serieus gesprek over de verantwoordelijkheid die de sector (mede) draagt voor dit probleem slechts leidt tot een met hand en tand verdedigen van de eigen belangen. Desnoods met de dreiging van geweld, tractoren die oprukken naar het Malieveld, een gemeentehuis binnenrijden, zelfs het bedreigen van politici.
Maar helaas lijkt ook deze centrumrechts-christelijke regering weer met zijn rug naar de toekomst te staan. Want ondanks alle moedgevende klimaatplannen heeft ook het nieuwe kabinet nu al laten doorschemeren geen ballen te zullen hebben als het op een confrontatie met boerenbelangen zou aankomen. Zo staat het onder het kopje Stikstof in de kabinetsplannen: ‘In gebieden waar de opgave tot emissiereductie en natuurherstel dermate groot is dat vrijwilligheid niet langer vrijblijvendheid betekent, gaan we op het boerenerf het gesprek aan om samen te zoeken naar de mogelijkheden.’
Corona heeft het al laten zien: als er in Nederland een ramp dreigt te gebeuren, gaan we vergaderen. Als alleen vergaderen dan toch niet voldoende blijkt om de ramp af te wenden, doen we maar wat het buitenland doet. De intensieve pluimveehouderij is echter om allerlei redenen een typisch Nederlands probleem, waarvoor het buitenland geen oplossing zal kunnen bieden. Met de hete electorale adem van de boerenstand in de nek zal dit kabinet boven zijn eigen schaduw moeten uitstijgen, en dan met name boven het door kiezersangst en cliëntelisme in stand gehouden conservatisme van het CDA en de andere christelijke partijen als het over de agrarische industrie gaat. Carola Schouten was/is slechts de laatste in een lange reeks CDA-landbouwministers die de agrarische sector uit de wind hebben helpen houden.
De noodzaak tot maatregelen om de agrarische industrie aan banden te leggen, is door de nieuwe vogelgriepvariant alleen maar urgenter geworden. Het gaat nu niet meer alleen over de planeet die mede dankzij stikstofemissie op een ramp afstevent, we moeten nu ook handelen om een mogelijke nieuwe pandemie te voorkomen. Hoeveel argumenten heb je nodig?
